google-site-verification: google4611ff8a601055a3.html

Stap niet in de zorgvalkuil

30 november 2017

Mijn cliënte Sita kwam bij mij met de verzuchting: “Nu ben ik aan de beurt”. Ze was als zelfstandig ondernemer al ruim 12 jaar bezig, maar de laatste tijd was dat een beetje in de slop geraakt. Nu was ze weer klaar om te gaan vlammen.

Toen ik haar vroeg hoe dat zo kwam, van die slop, toen zei ze: “Ja, ik heb mijn bedrijf en dat liep heel goed. Ik deed allemaal hele leuke projecten en werkte zeker 40 uur per week. Soms zelf meer, maar dat vond ik totaal niet erg. Ik had er erg veel plezier in. Mijn man werkte ook fulltime en met de kinderen was het allemaal top geregeld. Geen probleem dus. Maar ja, toen raakte mijn man in een burn-out doordat er op zijn werk allerlei dingen speelden en ging dat niet meer. Ik moest toch een beetje voor hem zorgen en daarnaast voor de kinderen. Daar werd ik eigenlijk helemaal in opgezogen. Met als gevolg steeds minder tijd en energie voor mijn bedrijf te hebben. Nu is mijn man weer vrolijk aan de slag, de kinderen gaan lekker, maar ik zit met de gebakken peren; een bedrijf dat op zijn gat ligt.”

Dat emotioneerde haar (en mij ook, als bij mijn cliënten tranen komen houd ik het ook nooit droog…). “En”, vervolgde ze, “ik ben nu gewoon economisch afhankelijk van mijn man. Ik had me voorgenomen dat nooit te laten gebeuren en nu is het gewoon zo. Ik baal zo van mezelf en van mijn man met zijn k…burnout. Ik kan weer helemaal opnieuw beginnen. Ik ben eigenlijk zo boos! En dat helpt niet om mijn bedrijf weer van de grond te krijgen.’

Ja, wonderlijk is dat. Ik kom dat wel vaker tegen. Ik noem dat de zorgvalkuil. Als een dierbare zorg behoeft dan schieten vrouwen meteen in de zorg-rol. Ze zetten dan alles opzij om te gaan zorgen. Ze vergeten dan helemaal dat zij ook voor zichzelf moeten zorgen en dat je zorg ook kunt uitbesteden. Goed zorgen voor iemand hoef je niet perse zelf te doen. Een heleboel zaken kunnen professionele zorgverleners zelfs beter dan wij. Waarom zou je iets doen dat een ander beter kan? (Ik hanteer dat principe trouwens ook in de keuken. Ik kan niet koken. Ik vind het ook niet leuk, dus waarom zou ik het doen? Ik ga liever uit eten. Ik blij, want ik hoef niet te koken. De kok blij, want die mag weer iets doen waar hij goed in is en verdient er ook nog zijn/haar geld mee).

Maar goed, even terug naar Sita. Ik vroeg haar hoe het zou zijn geweest als zij met een burn-out had gezeten. Had haar man dan ook zijn werk opgegeven om voor haar te zorgen? Toen begon ze te lachen: “Ja, ik heb dat echt zelf gedaan hè. Niemand heeft mij verplicht voor hem te zorgen. Ik vond het gewoon mijn plicht, als goede echtgenote of zoiets. Wat een onzin eigenlijk. Hij zou dat andersom nooit gedaan hebben. Dan had hij gezegd: ‘Ja, we moeten wat voor je regelen, want ik moet naar mijn werk.’ En terecht trouwens.”

Die zorgvalkuil komt van vroeger, die stamt nog uit de vorige eeuw, toen vrouwen ondergeschikt waren aan hun man. En die zorgvalkuil is heel hardnekkig. Nog steeds zijn de meeste mantelzorgers vrouw en doen ze de meest emotioneel zware klusjes. Dat hoeft niet. Je hoeft dat niet te doen omdat je vrouw bent en vindt dat jij dat zelf moet doen. Je mag ook uitbesteden. Dat is ook helemaal oké.

Nou ja, Sita was blij met het inzicht dat ze dat, onder invloed van culturele verwachtingspatronen, toch echt zelf had gedaan. En dat ze daar dan ook zelf weer uit moest klauteren. Dat tweede ging gelukkig sneller dan ze dacht. Inmiddels kan ze namelijk met haar bedrijf weer haar eigen broek ophouden.